نهال به پربار

درخت بِه با میوه های عطری، معطر و سرشار از ویتامین c، جایگاه ویژه ای در سبد محصولات باغی دارد. با توجه به اهمیت روز افزون کشاورزی متمرکز و اقتصادی، انتخاب ارقام پربازده نه تنها بهره وری را افزایش میدهد، بلکه کیفیت محصول نهایی را نیز تضمین می‌کند. انتخاب رقم مناسب، اولین و مهم ترین گام در تاسیس یگ باغبانی موفق بِه است‌.
یک نهال بِه زمانی پربازده تلقی می‌شود که علاوه بر تولید  میوه های زیاد در هر درخت، صفات کیفی مهم دیگری را نیز دارا باشد:
۱‌. تراکم و کیفیت میوه دهی: مهم ترین فاکتور، توانایی درخت برای تولید میوه های درشت، خوش رنگ، با بافت مطلوب و حداقل عیوب ظاهری است. ارقام پربازده معمولا نیاز کمتری به هرس شدید جهت تحریک باردهی دارند.
۲. زودبازدهی: بسیاری از باغداران ارقامی را ترجیح می‌دهند که از سال های اولیه کاشت معمولا سوم یا چهارم، شروع به باردهی اقتصادی کنند.
۳. مقاومت به آفات و بیماری ها: در میان مشکلات رایج بِه، بیماری آتشک و لکه برگی تهدید جدی هستند. ارقام مقاوم تر، نیاز به سم‌پاشی های مکرر را کاهش داده و هزینه های نگهداری را پایین می آورند‌.
۴. سازگاری اقلیمی: بِه  به طور کلی یک درخت خزان کننده است و نیاز به سرمای زمستانه دارد. ارقام پربازده باید با منطقه جغرافیایی مورد نظر سردسیر یا نیمه گرمسیری سازگاری باشند.
اگرچه ارقام بِه بسته به منطقه متفاوت است، اما در سطح تجاری، برخی گونه ها به دلیل عملکرد بالا و بازارپسندی مورد توجه قرار گرفته اند. ارقامی مانند به مشهدی یا اصفهانی به دلیل اندازه بزرگ میوه ها و بِه تبریز به دلیل مقاومت نسبی و کاربرد دوگانه تازه خوری و فرآوری، شهرت دارند. اغلب با هدف بهبود بازارپسندی و افزایش میزان قند و عطر میوه اصلاح شده اند. میوه بِه دارای گوشتی سفت، اسیدی و سرشار از پکتین است که آن را برای تهیه مربا، مارمالاد و کموت بسیار ایده آل می‌سازد. این ویژگی باعث شده تا این میوه برای بازارهای فرآوری شده، ارزش بالایی داشته باشد.
حتی بهترین نهال نیز بدون مدیریت صحیح به حداکثر پتانسیل خود نخواهد رسید برای تضمین باردهی بالا در نهال های بِه، نکات زیر حیاتی است:
_ انتخاب پایه: بسیاری از ارقام بِه به صورت پیوندی روی پایه های مقاوم کشت میشوند تا سازگاری بهتری با خاک داشته باشند و مشکلات کوتاهی عمر درخت رفع شود.
_ آبیاری منظم: بِه به خشکی حساس است. آبیاری منظم، به ویژه در فصول رشد و تشکیل میوه، مستقیما بر اندازه و تعداد میوه ها تاثیر میگذارد. کمبود آب باعث ریزش شکوفه و کوچک ماندن میوه ها میشود.
_ تغذیه مناسب: پتاسیم برای بهبود کیفیت میوه و افزایش مقاومت گیاه ضروری است، در حالی که نیتروژن باید به اندازه کافی برای رشد رویشی تامین شود، اما مصرف بیش از حد آن، درخت را به سمت تولید شاخ و برگ به جای میوه سوق می‌دهد.
_ هرس شکل دهنده و باردهی: هرس در سال های اولیه باید به منظور ایجاد یک تاج مستحکم و باز صورت گیرد تا نور خورشید به تمام قسمت های درخت برسد و خطر آلودگی های قارچی کاهش یابد.
در نهایت، نهال بِه پربازده یک سرمایه گذاری بلند مدت استکه با انتخاب صحیح رقم سازگار با منطقه و اجرای اصول صحیح باغبانی، می‌تواند منبع درآمد پایداری را برای باغدار فراهم آورد. توجه به ارقام اصلاح شده و مقاوم، تضمین کننده موفقیت در کشت تجاری این میوه ارزشمند است.